Sint Maarten en de bedelaar bij de stadspoort

Op 11 november is het Sint Maarten. Deze 4de-eeuwse heilige deelde zijn mantel met een bedelaar die bij een stadspoort tegenkwam. Een logische plek voor een bedelaar om te gaan staan.
De geschiedenis van de stadsmuur
De geschiedenis van de stadsmuur

Op 11 november is het Sint Maarten. Deze 4de-eeuwse heilige deelde zijn mantel met een bedelaar die bij een stadspoort tegenkwam. Een logische plek voor een bedelaar om te gaan staan.

De Kronenburgertoren van Nijmegen is Nederlands grootste bewaard gebleven middeleeuwse muurtoren. Waar hij nu 'het doelwit van toeristen' is, was hij vroeger het doelwit van belegeraars.

De allereerste stadsmuur van Nederland stamt niet uit de middeleeuwen, maar stond al rond het eind van de eerste eeuw na Chr. rond de Romeinse stad Ulpia Noviomagus, in wat nu Nijmegen is.

8 oktober is de dag van Alkmaars ontzet. Op die dag in 1573 gaven de Spaanse troepen hun beleg van de stad op. Het was de eerste overwinning voor de opstandelingen in de Tachtigjarige Oorlog, In dit artikel zien we hoe de belegering van Alkmaars wallen verliep.

Op Johannes Vermeers schilderij Gezicht op Delft (1660-1663) zien we stadspoorten staan. Die staan ook op de stadsplattegrond Kaart Figuratief uit 1678 afgebeeld. Wat kunnen we leren als we die twee naast elkaar leggen?
Het Duits kent een mooi woord, 'Torschlußpanik', oftewel 'Poortsluitpaniek'. Dit is de angst om ergens te laat voor te zijn, zoals vroeger het sluiten van de stadspoorten.

In 1304 werd Zierikzee bestookt met allerhande belegeringstoestellen. Maar de stadsmuren hielden de bewoners veilig, wel drie maanden lang.

In 1487 kreeg Deventer een imposante toren als deel van de verdedigingswerken, de Noordenbergtoren. De Tachtigjarige oorlog kwam hij niet ongeschonden door...

Karel de Stoute liet, toen hij nog geen hertog van het Bourgondische Rijk was, in 'zijn' Gorinchem de Blauwe Toren bouwen. Dit luxueuze paleis was onderdeel van de Gorinchemse vestingwerken. Lang heeft het niet gestaan.
De middeleeuwse stadsmuur van Groningen beschermde de Groningse bevolking en maakte de stad veilig en machtig.

Hoe droeg de stadsmuur van Londen, gebouwd in de tijd van de Romeinen, bij aan het latere imago van de wijken buiten de muur als oorden van misdaad en prostitutie? Best wel veel, zo blijkt.

Deel 3 van de serie over het 19e-eeuwse Deventer. Na inwerkingtreding van de Vestingwet van 1874 mag Deventer eindelijk zijn vestingwerken slechten en de stad uitbreiden.

Deel 2 van de serie artikelen waarin de situatie in het 19e-eeuwse Deventer wordt bekeken. De vestingwerken mogen niet worden uitgelegd en dit zorgt voor onaanvaardbare woonomstandigheden voor de armen van de stad.

Het eerste deel van een serie artikelen over Deventer in de 19e eeuw, gevangen in het korset van haar vestingwerken.

Een stadsmuur bracht niet alleen maar aanzien en veiligheid, maar kon ook een knellende band worden en grote ellende in de stad veroorzaken.

De Hoornse Oosterpoort diende lange tijd, zoals zoveel stadspoorten, als gevangenis. Ook de Westfriese rover en volksheld Platte Thijs zou hier gevangen hebben gezeten.

Victor de Stuers, de 'vader van de Nederlandse monumentenzorg' kwam op voor het behoud van stadsmuren en stadspoorten, ook in zijn eigen Maastricht.

Tussen 1973 en 1978 keerde een nieuw stuk stadsmuur terug in Amersfoort.

Als een stad geen stadsmuur meer heeft, is ze een makkelijke prooi voor vijanden. Dat ondervond Alkmaar in 1517, toen 'Grote Pier' de stad met een bezoek kwam 'vereren'.

In de eerste helft van de negentiende eeuw besloot het stadsbestuur van Leeuwarden de wallen op te ruimen. Lucas Roodbaard maakte er een van de mooiste binnenstadranden van ons land van.

Deel 2 over de vestingwerken van Sluis. Bij het uitbreken van de Tachtigjarige Oorlog kon de bevolking opnieuw aan de bak om nieuwe vestingwerken aan te leggen.

Deel 1 over de vestingwerken van het Zeeuws-Vlaamse Sluis, een bodemloze geldput voor de poorters van de stad.

Eeuwenlang bewaakte de Grote Houtpoort de zuidzijde van Haarlem. Totdat deze in 1824 het veld moest ruimen voor een tentoonstelling.